رسانه بریتانیایی گاردین با انتشار گزارشی به بررسی عکسهای رادیولوژی مجروحان انقلاب ملی دیماه در ایران پرداخت و نوشت که نیروهای حکومتی عمدا به نقاط حیاتی بدن از جمله صورت، سینه و اندام تناسلی معترضان شلیک کردهاند.
در بخشی از این گزارش، با تجزیه و تحلیل تصاویر رادیولوژی معترضی با نام مستعار آناهیتا که از ناحیه صورت هدف ماموران سرکوب حکومت قرار گرفته، اشاره شده است که گلولههای ساچمهای به تمام صورت او شلیک شدهاند، از درون حفرههای چشمها گرفته تا چانه، پیشانی و گونهها و چند نقطه در سر این زن جوان.
به گفته کارشناسان و پزشکانی که تصاویر رادیولوژی آناهیتا را بررسی کردهاند، هر یک از نقاط در این تصاویر، یک گوی فلزی کوچک (ساچمه) به قطر حدود دو تا پنج میلیمترند که از تفنگ ساچمهای (شاتگان) شلیک شدهاند. این ساچمهها اگر فاصله دور شلیک شوند، معمولا از سرعت و قدرت نفوذشان کاسته میشود، اما چنانچه از نزدیک شلیک شوند، میتوانند استخوان را بشکنند، بافت نرم صورت را متلاشی کنند و حتی کره چشم را بهراحتی سوراخ کنند. آناهیتا که در اوایل دهه ۲۰ سالگی است، حداقل یک چشم، و احتمالا هر دو چشمش را از دست داده است.
تصویر سر آناهیتا یکی از بیش از ۷۵ مجموعه تصاویر پزشکیــ عمدتا رادیولوژی و سیتیاسکنــ متعلق به یک شب است که از یک بیمارستان در یکی از شهرهای ایران به دست گاردین رسیده است.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
این تصاویر ساده و خاکستری خود بهتنهایی روایتگر خشونت مرگباریاند که ماموران سپاه و سایر نیروهای سرکوبگر جمهوری اسلامی علیه معترضان و حتی رهگذران اعمال کردند و روایت پزشکان و معترضان در سراسر ایران را تایید میکنند؛ اینکه نیروهای امنیتی روشهای سنتی مهار اعتراضها را زیر پا گذاشته و با سلاحهای تهاجمی کالیبر بالا و ساچمهزن مستقیم به معترضان شلیک کردهاند.
الگوی تکرارشوندهای که در این پروندهها دیده میشود، یعنی اصابت گلوله و ساچمه به صورت، قفسه سینه و اندامهای تناسلی، پیشتر در جریان سرکوب خیزش «زن، زندگی، آزادی» نیز مشاهده شده بود.
به نوشته گاردین، این تصاویر که تنها متعلق به یک بیمارستان در یک شهر نه خیلی بزرگ در ظرف چند ساعت است و از دهها مورد جراحت تهدیدکننده حیات و مرگبار خبر میدهد، ابعاد این سرکوب خونبار را آشکار میکند.
کارشناسان پزشکی میگویند بسیاری از این جراحات، حتی با جراحی فوری هم ممکن است کشنده باشند. در سیتیاسکن معترضی با نام مستعار وحید، گلولهای با کالیبر بالا دیده میشود که در گردن او فرو رفته و نای را به سمت راست رانده، به طوری که خون در اطراف جمع شده است و بافتها متورم شدهاند.
در مورد مردی دیگر، گلولهای در مغز معلق مانده و حباب بزرگی از گاز در جمجمه دیده میشود که نشاندهنده آسیب مغزی ویرانگر است؛ وضعیتی که کارشناسان آن را «به احتمال زیاد غیرقابل درمان» توصیف میکنند.
دو مرد جوان دیگر نیز گلولههایی در مجاورت ستون فقرات خود دارند و تصویر سیتیاسکن یک زن جوان هم نشان میدهد گلولهای تغییرشکلیافته از زیر بازوی راست وارد قفسه سینه شده، ریه را دریده و کنار ستون فقرات در سمت چپ متوقف شده است.
این تصاویر را هیئتی متشکل از پزشکان متخصص و کارشناسان سلاح و مهمات در چارچوب تحقیقات مشترک گاردین و پلتفرم راستیآزمایی فکتنامه (factchecking platform Factnameh) بررسی کردهاند.
دکتر روهینی هار، پزشک اورژانس، استاد دانشگاه برکلی و مشاور پزشکان مدافع حقوق بشر که پروندهها را بررسی کرده است، میگوید که این موارد از نظر تعداد و شدت جراحات «تکاندهنده»اند. او تاکید میکند که «استفاده از مهمات جنگی و گلولههای کالیبر بالا علیه این تعداد زیاد از افراد حتی در سطح جهانی نیز بسیار غیرمعمول و قابلتوجه است».
کارشناسان میافزایند این تصاویر تنها مربوط به بیمارانیاند که به بیمارستان رسیده و پزشکان به نجات آنها امید داشتهاند. در حالی که بسیاری از افرادی که با گلوله کالیبر بالا به سر هدف قرار گرفتند، احتمالا هرگز به مرحله سیتیاسکن نرسیدهاند. از طرفی در شرایط «تلفات انبوه»، بیمارستانها ناچارند اولویت را به مواردی بدهند که هم خطر مرگ بیمار بالاتر است و هم امکان درمان وجود دارد.
در عکسهای رادیولوژی قفسه سینه معترض دیگری به نام علی، ۱۷۴ ساچمه فلزی در سمت راست سینه او بهصورت متراکم دیده میشود که نشان میدهد او از فاصله بسیار نزدیک هدف قرار گرفته است. ریه راست او تا حدی از کار افتاده و خون و گاز اطراف آن جمع شده است. احتمال مرگ او، حتی در صورت جراحی فوری و گسترده، بسیار بالا توصیف شده است.
دکتر هار میگوید: «بسیاری فکر میکنند ساچمهها جزو مهمات جنگی کمخطرترند، اما اینطور نیست. وقتی از فاصله نزدیک شلیک میشود، مانند صد گلوله کوچک عمل میکنند.»
جمهوری اسلامی یکی از معدود حکومتهایی است که نیروهای مسلح آن از اسلحههای ساچمهزن استفاده میکنند. اگرچه یک ساچمه فلزی به اندازه یک گلوله واقعی آسیب نمیرساند، در مجموع میتواند فاجعهبار باشد و حتی یک ساچمه هم میتواند آسیب شدید وارد کند. چنانچه در چند مورد، تنها یک یا دو ساچمه وارد جمجمه شده اما چشم را سوراخ کرده و در حفره آن متوقف شده است. شلیک صدها ساچمه از فاصله نزدیک میتواند تمام بافت نرم اطراف محل اصابت را نابود کند.
از میان پروندههای بررسیشده، ۲۹ نفر در ناحیه صورت با ساچمه هدف قرار گرفتهاند. دستکم ۹ نفر هم با ساچمههای فلزی در ناحیه اندامهای تناسلی یا لگن هدف قرار گرفتهاند و در سه مورد نیز از تفنگهای با کالیبر بالا استفاده شده است. در ۹ بیمار، گلولههای با کالیبر بالا همچنان در بدن باقی ماندهاند و بهروشنی در اسکنها دیده میشوند. در ۷ مورد دیگر، گلوله قابلمشاهده نیست، اما کارشناسان نظامی و پزشکی توافق دارند که آسیبها مانند خردشدگی استخوان ران در امتداد مسیری مشخص همراه با قطعات فلزی، به احتمال بسیار زیاد ناشی از اصابت گلولهای با سرعت بالا بوده است.
دو متخصص نظامی که این تصاویر را تجزیه و تحلیل کردهاند، گلولهها را از نوع غلاف فلزی (Full Metal Jacket) تشخیص دادهاند؛ مهماتی سازگار با شلیک از تفنگهای تهاجمی مانند ایکیــ۴۷ (AK-47) یا کیالــ۱۳۳ (KL-133) که با سلاحهای مورداستفاده سپاه پاسداران مطابقت دارد. گلولههای تمامفلزی غالبا هنگام اصابت تغییر شکل نمیدهند و شکل مشخص «گلوله» را حفظ میکنند.
ان آر جنزن-جونز، متخصص تسلیحات، که تصاویر را ارزیابی کرده است، میگوید: «اینها سلاحهاییاند که اساسا برای کشتن طراحی شدهاند.» یکی از پزشکان تحلیلگر تصاویر هم این آسیبها را از نوع جراحات در زمان جنگ توصیف میکند و میافزاید: «اگر با چنین سلاحهایی به سمت مردم شلیک کنید، یعنی قصد کشتن آنها را دارید.»
این عکسهای رادیولوژی علاوه بر شدت جراحات، به دلیل الگوهای تکرارشونده در آنها یعنی هدف قرار دادن اندامهای مشخص بهویژه چشمها و قلب و ناحیه تناسلی قابلتوجهاند. آسیبها اغلب صدمات چشمی نافذ، پارگی کره چشم، خونریزی داخل چشمی شدید، آسیب به شبکیه و از دست رفتن دائمی بیناییاند که بهوضوح نشاندهنده عمد در ایجاد معلولیتی دائمیاند، نه آسیبی ناخواسته و با هدف از بین بردن اندامهای حیاتی و کشتن صورت گرفتهاند.
